Nutuk Eseri
İle İlgili Klasik Sorular Ve Cevapları
1. Atatürk neden Samsun'a çıktı? Samsun'a çıkışının Türk tarihi açısından önemini açıklayınız.
Cevap:
Mustafa Kemal resmî olarak bölgede asayişi sağlamak amacıyla
görevlendirilmiştir. Ancak asıl amacı işgallere karşı milli mücadeleyi başlatmaktır.
19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı kabul edilir.
Bu olay Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ilk adımıdır.
2. Amasya Genelgesi'nin Türk İnkılap Tarihi açısından önemi nedir?
Cevap:
Amasya Genelgesi milli mücadelenin programı niteliğindedir. "Milletin
istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." sözü ilk kez
burada yer almıştır. Böylece egemenliğin millete ait olduğu fikri ortaya
konmuştur.
3. Erzurum ve Sivas Kongrelerinin ortak özelliklerini yazınız.
Cevap:
Manda ve himaye reddedilmiştir.
Milli bağımsızlık savunulmuştur.
Vatanın bölünmez bütünlüğü kabul edilmiştir.
Milli mücadeleye halk desteği sağlanmıştır.
Temsil Heyeti'nin yetkileri güçlendirilmiştir.
4. Manda ve himayenin reddedilmesi neden önemlidir?
Cevap:
Manda ve himaye yabancı bir devletin koruması altına girmek demektir. Bunun
reddedilmesi Türk milletinin tam bağımsız yaşama kararlılığını göstermektedir.
Bu karar ileride kurulacak Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlık anlayışının
temelini oluşturmuştur.
5. Misak-ı Milli'nin kabul edilmesi neden önemlidir?
Cevap:
Misak-ı Milli Türk milletinin bağımsızlık ve sınır hedeflerini belirlemiştir.
Kurtuluş Savaşı boyunca izlenecek yol haritası olmuştur. Lozan görüşmelerinde
de temel dayanak olarak kullanılmıştır.
6. İstanbul'un işgal edilmesi TBMM'nin açılmasını nasıl etkilemiştir?
Cevap:
İstanbul'un işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin kapatılması üzerine milletin
temsil edileceği yeni bir meclisin açılması zorunlu hale gelmiştir. Bunun
sonucunda TBMM açılmış ve milli egemenlik dönemi başlamıştır.
7. TBMM'nin açılmasıyla egemenlik anlayışında ne gibi değişiklik meydana gelmiştir?
Cevap:
Egemenlik padişahtan alınarak millete verilmiştir. Devlet yönetiminde halk
iradesi ön plana çıkmıştır. Böylece demokratik yönetimin temelleri atılmıştır.
8. Kurtuluş Savaşı'nda düzenli orduya neden ihtiyaç duyulmuştur?
Cevap:
Kuvayı Milliye birlikleri işgalleri yavaşlatmış ancak düşmanı tamamen
durduracak güçte değildi. Disiplinli ve planlı savaşabilmek için düzenli ordu
kurulmuştur. Büyük zaferler düzenli ordu sayesinde kazanılmıştır.
9. Çerkez Ethem Olayı'nın milli mücadeleye etkilerini açıklayınız.
Cevap:
Çerkez Ethem düzenli orduya katılmayı reddetmiş ve isyan etmiştir. Bu durum
milli mücadeleyi zorlaştırmış, cephedeki mücadeleyi geciktirmiştir. Ancak isyan
bastırılarak merkezi otorite güçlendirilmiştir.
10. Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları nelerdir?
Cevap:
Türk ordusu savunmadan taarruza geçme fırsatı bulmuştur. Mustafa Kemal'e
Mareşal ve Gazi unvanları verilmiştir. Milli mücadelenin kazanılabileceğine
dair inanç artmıştır.
11. Büyük Taarruz'un Türk tarihindeki önemini açıklayınız.
Cevap:
Büyük Taarruz ile Yunan ordusu kesin olarak yenilmiştir. İşgal kuvvetleri
Anadolu'dan çıkarılmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhası başarıyla
tamamlanmıştır.
12. Lozan Barış Antlaşması neden Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi olarak kabul edilir?
Cevap:
Lozan ile Türkiye'nin bağımsızlığı uluslararası alanda kabul edilmiştir. Yeni
devletin sınırları ve egemenliği tanınmıştır. Sevr Antlaşması geçersiz hale gelmiştir.
13. Saltanatın kaldırılması neden gerekli görülmüştür?
Cevap:
Milli egemenlik anlayışı ile saltanat bir arada yürüyemezdi. Ayrıca Lozan
görüşmelerinde iki farklı hükümet görüntüsü oluşuyordu. Bu nedenle saltanat
kaldırılmıştır.
14. Halifeliğin kaldırılmasının amaçları nelerdir?
Cevap:
Devlet işlerini din işlerinden ayırmak, laikliği güçlendirmek ve yönetimde
ikiliği önlemek amaçlanmıştır. Böylece modern devlet yapısına geçiş hızlanmıştır.
15. Cumhuriyetin ilan edilmesi hangi ihtiyaçtan doğmuştur?
Cevap:
Hükümet kurma krizlerinin önüne geçmek ve devlet yönetimini daha düzenli hale
getirmek amacıyla cumhuriyet ilan edilmiştir. Ayrıca milli egemenlik ilkesi
resmen uygulanmıştır.
16. Nutuk'un tarihçiler açısından önemi nedir?
Cevap:
Nutuk, Milli Mücadele'nin lideri tarafından kaleme alınmış birinci el
kaynaktır. Olayların gelişimi, alınan kararlar ve dönemin şartları ayrıntılı
biçimde anlatılmıştır. Bu nedenle tarih araştırmalarında önemli bir kaynak
olarak kabul edilir.
17. Atatürk Nutuk'ta gençliğe neden özel bir görev vermiştir?
Cevap:
Cumhuriyetin geleceğinin gençlerin elinde olduğunu düşünmüştür. Gençlerin
bağımsızlık ve cumhuriyet değerlerini korumasını istemiştir.
18. "Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur." sözüyle Atatürk ne anlatmak istemiştir?
Cevap:
Türk gençliğinin gücü kendi içinde taşıdığını vurgulamıştır. Zor şartlarda bile
milletin bağımsızlığını koruyabilecek iradeye sahip olduğunu belirtmiştir.
19. Nutuk'ta Atatürk'ün en çok üzerinde durduğu temel kavramlar nelerdir?
Cevap:
Bağımsızlık, milli egemenlik, millet iradesi, vatan bütünlüğü, çağdaşlaşma,
birlik ve beraberlik kavramlarıdır.
20. Nutuk sadece geçmiş olayları anlatan bir eser midir? Açıklayınız.
Cevap:
Hayır. Nutuk yalnızca tarihi olayları anlatmaz. Aynı zamanda gelecek nesillere
yol gösteren siyasi ve toplumsal mesajlar içerir. Cumhuriyetin hangi şartlarda
kurulduğunu ve nasıl korunması gerektiğini anlatır.
21. Nutuk'ta anlatılan olaylara bakarak Mustafa Kemal Atatürk'ün liderlik özelliklerinden hangilerini çıkarabiliriz?
Cevap:
İleri görüşlü, kararlı, cesur, teşkilatçı, vatansever, gerçekçi, ikna kabiliyeti
yüksek ve milli egemenliğe bağlı bir lider olduğu görülmektedir. Özellikle
Samsun'dan başlayarak Cumhuriyet'in ilanına kadar geçen süreçte bu
özelliklerini açıkça göstermiştir.
