Kedi Gezegeni
Kitabı İle İlgili Klasik Sorular Ve Cevapları
1.Modern Klasikler Dizisi'nde yer
alan bu eserin tam adı ve dizideki sıra numarası nedir?
Cevap: Eserin tam adı "LAO SHE KEDi GEZEGENi" olup, Modern Klasikler
Dizisi'ndeki sıra numarası 202'dir.
2. Yazar Lao She'nin asıl adı nedir
ve etnik kökeni hakkında hangi bilgi verilmektedir?
Cevap: Yazar Lao She'nin asıl adı Shu Qingchun'dur ve Mançu kökenlidir.
3. Türkçeye çeviren çevirmenlerin
adları ve akademik geçmişleri hakkında hangi bilgiler paylaşılmıştır?
Cevap: Çevirmenler Giray Fıdan ve Tang Guozhong'dur. Giray Fıdan, AÜ Sinoloji
Bölümü'nde lisans, yüksek lisans ve doktorasını tamamlamış, Pekin Dil ve Kültür
Üniversitesi ile Min Zu Üniversitesi'nde öğrenim görmüş, Princeton
Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak bulunmuştur. Halen Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nde öğretim üyesi
olarak görev yapmaktadır. Tang Guozhong ise Beijing Yabancı Diller Üniversitesi
Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans, AÜ Tarih Bölümü'nde yüksek lisansını
tamamlamış, halen Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Mütercim Tercümanlık
Bölümü'nde doktora çalışmalarına devam etmekte ve Zhejiang Yuexiu Yabancı Diller
Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde program yürütücüsü olarak görev
yapmaktadır.
4. "Kedi Gezegeni" hangi
edebi türde bir eserdir ve giriş bölümüne göre eserin temel odak noktaları
nelerdir?
Cevap: "Kedi Gezegeni" Çin edebiyatının en önemli ve en ünlü
karşı-ütopyacı eseridir. Eserin temel odak noktaları, yazarın ülkesinde yaşanan
dönemin başarısızlıklarına tepkisi, modern Çin edebiyatının en önemli hiciv ve
karşı-ütopyacı eserlerinden biri olması ve bu sayede Lao She'nın dünya
edebiyatındaki önemli çağdaş karşı-ütopyacı yazarlardan biri haline gelmesidir.
Ayrıca, eserdeki karamsarlık nedeniyle eleştiriler aldığı da belirtilmektedir.
5. "Kedi Gezegeni" ilk
kez ne zaman ve hangi dergide tefrika edilmiştir?
Cevap: Eser ilk defa "Xiandai" dergisinde Ağustos 1932 ile Nisan 1933
arasında bir seri olarak yayımlanmıştır.
6.Yazar Lao She, "Kedi
Gezegeni"ni yazma nedenini kendi "Önsöz"ünde nasıl açıklıyor ve
eseri kendi açısından nasıl tanımlıyor?
Cevap: Lao She, "Önsöz"ünde genellikle eserlerine önsöz yazmaktan
çekindiğini belirtir. Bu kitabı yazmasının en önemli nedenini obur olması
olarak ifade eder. Eseri ise bir kabus olarak tanımlar ve ablası ve kuzeninden
olumlu geri bildirimler almasına rağmen kendisini tamamen memnun etmediğini,
komik olmadığını dile getirir.
7. Kedi İnsanları toplumunda
'büyülü yaprak' nedir ve bireyler üzerindeki temel etkileri nelerdir?
Cevap: 'Büyülü yaprak', afyon benzeri bir bitki olup Kedi İnsanlar için en
önemli yiyecektir ve bütün Kedi Ülkesi bu yapraklara bağımlıdır. Yaprakları
yedikten sonra insanlar kendini çok dinç hisseder ancak elini ayağını
kıpırdatamaz hale gelir, bu da tembelliğe yol açar. Çok yenildiğinde ise kişi
çok iş yapabilir ama kısa sürede ölür. Ayrıca bir kişinin hayatını kurtarabilir
ancak ülkeyi öldürebilir.
8. Kedi Ülkesi hükümeti, 'büyülü
yaprak' tüketimiyle ilgili hangi yasal düzenlemeleri yapmış ve bu düzenlemeler
ne gibi sonuçlar doğurmuştur?
Cevap: Hükümet başlangıçta büyülü yaprak yemeyi yasaklayan bir yasa çıkarmış,
ancak imparatoriçenin krize girip imparatoru tokatlaması üzerine aynı gün yeni
bir yasa çıkarılarak yapraklar "devlet yiyeceği" ilan edilmiştir. Bu
kararın ardından Kedi Ülkesi uygarlığı dört yüz yıl boyunca hızla gelişmiş,
ancak daha sonra büyülü ağaç dikmemeye başlanmış, büyük seller ve kıtlıklar
yaşanmış, soygunlar artmıştır. Hükümet, büyülü yaprak için soygun yapmayı
cezalandırmamış, bunun 'kişisel özgürlük' olarak kabul edildiği bir 'soygun
çağı' başlamıştır.
9. Kedi İnsanlarının 'özgürlük'
anlayışı, Çincedeki anlamından farklı olarak metinde nasıl açıklanmaktadır?
Cevap: Kedi İnsanları için 'özgürlük', diğer insanları kandırmak ve ezmek,
işbirliği yapmamak ve düzeni bozmaktır. Erkeklerin birbirlerine dokunmama adeti
de bu özgürlük anlayışından kaynaklanır; özgür kişi başkalarının ona dokunmasına
izin vermez, el sıkışmaz veya öpüşmez, sadece başını sallayarak selam verir.
10. Kedi Şehri'nin fiziksel yapısı,
sokakları ve insanların günlük hareketleri hakkında kahramanın gözlemleri
nelerdir?
Cevap: Kedi Şehri'nin yapısı dünyanın en basit şehirlerine benzemektedir. Sokak
ve cadde yoktur, çünkü tek sıra konutlar dışında her yer sokak veya boş
meydanlardır. Şehir çok kalabalıktır ve insanlar düzenli yürümek yerine yatay
olarak, bir yere akın eder gibi hareket ederler. İnsan seli sadece sağa sola
değil, yukarı ve aşağı da dalgalanır; küçük bir taş gördüklerinde çöker,
girdaplar oluşturur, sohbet dinler ve kavga ederler.
11. Kedi Ülkesi'nin eğitim sistemi
nasıl işlemektedir ve bu sistemin temel eleştirileri nelerdir?
Cevap: Kedi Ülkesi'nin eğitim sistemi yabancı ülkelerden kopyalanmıştır ancak
başarısızdır. Sınavlar kaldırılmış, öğrencilerin derslere girmesi
önemsizleşmiş, okula başlar başlamaz herkes üniversite mezunu sayılmaktadır. Bu
sistem, Kedi Ülkesi'nin üniversite mezunu sayısının Mars'taki en yüksek sayı
olmasını sağlamış ve imparatordan halka kadar herkesi memnun etmiştir. Temel
eleştiriler, eğitimin toplumla alakasız olması, öğretmenlerin açlıktan ölmesi,
kurumların mülklerinin çalınması ve eğitimin döngüsel bir hal alarak sevgi,
adalet ve ahlakı öğretmemesidir.
12. Büyük Akrep ve Küçük Akrep'in
karakterleri arasındaki temel farklar nelerdir ve bu farklar nesilleri nasıl
temsil eder?
Cevap: Büyük Akrep, yaşlı ve idealizmden tamamen kopuktur, aynı zamanda kurnaz,
bencil, öngörüsüz ve utanmazdır; sadece kendi çıkarlarını düşünür. Küçük Akrep
ise daha genç, olayların farkında olan, karamsar ancak yine de ülkesinin
sorunlarına dair daha net bir görüşe sahip biridir. Büyük Akrep eski neslin
yozlaşmışlığını ve çıkarcılığını temsil ederken, Küçük Akrep yeni neslin
çaresizliğini, umutsuzluğunu ve değişime olan inançsızlığını ancak aynı zamanda
farkındalığını simgeler.
13. Kahraman, uzay gemisi kaza
yaptıktan sonraki ilk anlarında Kedi İnsanları ve 'beyaz kuyruklu kuşlar' ile
nasıl karşılaşmıştır?
Cevap: Uzay gemisi paramparça olduktan sonra, kahraman tek başına hayatta
kalır. Mars'ta olduğunu düşündüğü gri bir dünyada, arkadaşının cesedini gömmeye
çalışırken kartala benzeyen gri, beyaz kuyruklu kuşların cesedi yemek için
üzerine geldiğini görür. Bu sırada, kendisini kuşlardan korumaya çalışırken
yedi-sekiz adım ötesinde kedi yüzlü insanlarla, yani Kedi İnsanlarıyla
karşılaşır.
14. Kedi İnsanları'nın siyasi
yapısındaki 'Yaygara'lar (siyasi partiler) nasıl ortaya çıkmış ve ülkenin
siyasi durumunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kedi Ülkesi uzun süre imparatorlar tarafından yönetilmiş, halkın
siyasetle uğraşma hakkı yokken yabancı ülkelerden gelen haberler halkın da
siyasetle uğraşabileceği fikrini getirmiştir. "Yaygara" kelimesi,
siyasi talep ve politikaları ortaya koymak için bir araya gelmeyi ifade etmek
üzere ortaya çıkmıştır. Bu yaygaralar halkı aldatıp para toplamak veya
askerlerle birleşip halka eziyet etmek için kullanılmış, imparatorun da kendi
yaygarasını kurmasıyla siyaset bir "şamata"ya dönüşmüştür. Sonuç olarak,
demokrasinin yaygınlaşmasına rağmen halk daha da fakirleşmiş ve gençler
siyasetle uğraşmasına rağmen bilgiye ilgi göstermemiştir.
15. Kedi Ülkesi'nde uygulanan
'Eşitlikfuscizm' ideolojisi nedir, nasıl ortaya çıkmış ve ne gibi sonuçlar
doğurmuştur?
Cevap: 'Eşitlikfuscizm', "insanların birbirleri için yaşadıkları"
ideolojisi olarak tanımlanır, herkesin çalıştığı, mutlu ve güvende olduğu,
herkesin büyük bir makinenin parçası olduğu bir sistemi öngörür. Bu ideoloji
yabancı ülkelerden alınmış, ancak Kedi Ülkesi'nde "şamata" olarak
uygulanmış, hiçbir ideoloji gerçekten hayata geçirilmemiştir. 'Eşitlikfuscizm
Yaygarası'nın lideri bir imparator öldürmüş, ancak ideoloji çiftçi ve işçiler
dışında herkesi öldürmeyi amaçlasa da Kedi İnsanlar arasında hile yapılmış,
para verenler ve adamını bulanlar öldürülmemiştir. İdeoloji, ekonomik sistemi
düzenlemeyi amaçlasa da, liderlerin ekonomi veya eğitimden anlamaması nedeniyle
başarısız olmuş, sadece insan öldürmekle sonuçlanmıştır. Nihayetinde
'Eşitlikfuscizm Yaygarası'nın lideri imparator olmuş, bu da ideolojinin tamamen
saçmalığa dönüştüğünü göstermiştir.
16.Büyük Kartal karakteri kimdir,
hangi özelliklere sahiptir ve Kedi Ülkesi'nin sorunları hakkındaki temel
düşünceleri nelerdir?
Cevap: Büyük Kartal, sıradan bir Kedi İnsanından farklı olarak cesur, dürüst ve
bilgili bir karakterdir. İnsanlar ondan korktuğu için ona "Büyük
Kartal" derler, çünkü Kedi Ülkesi'nde iyi insanlar korkunç olarak tasvir
edilir. Büyülü yaprak yemeye, fuhuşa ve birden fazla eş almaya karşıdır,
ülkesindeki cahil ve karaktersiz insanlardan nefret eder. Siyasetin temelinin
bilgi ve karakter olması gerektiğini savunur, vicdanının hayatından daha önemli
olduğunu ifade eder ve ülkesinin yok oluşuna karşı savaşmayı göze almıştır.
17. Kedi İnsanları, yabancılarla
ilişkilerinde ve diplomasi süreçlerinde nasıl bir tutum sergilemektedirler?
Cevap: Kedi İnsanları yabancılardan korkar ve genellikle onlardan kaçınır veya
onları sömürmeye çalışır. Dışişleri Bakanlığı gibi kurumları olmasına rağmen
gerçek bir diplomasi anlayışları yoktur; diplomatlar sadece "itiraz
uzmanları"dır ve yabancı ülkelerden gelen yazılara ilgi gösterilmez.
Yabancıların kendilerine saldırması durumunda saray etrafına çamur yığınları ve
pis sular doldurarak düşmanı engellemeye çalışırlar. Aynı zamanda yabancıların
becerilerini taklit etmeye çalışırlar ama doğru dürüst beceremezler.
18. Kedi Ülkesi'ndeki kadınların ve
gençlerin genel durumu ile toplumsal rolleri nasıl tasvir edilmektedir?
Cevap: Kedi Ülkesi'nde kadınların rolü genellikle erkeklerin zevkine ve çocuk yapmaya
indirgenmiştir. Kadınlar makyaj yapar ve tembel, düşüncesiz olarak tanımlanır;
genç erkekler tarafından yönetilmek zorundadırlar. Gençler ise "doğuştan
yarı ölü gibi", çıkarcı ve bilgisizdir; çocuklar pis, zayıf ama mutludur
ve eğitimsizdir.
19. Kedi İnsanları'nın nihai çöküşü
ve yok oluşu nasıl gerçekleşmiş ve bu süreçte 'Kısa Boylu İnsanlar'ın rolü ne
olmuştur?
Cevap: Kedi İnsanları'nın çöküşü, 'Kısa Boylu İnsanlar'ın ülkeyi işgal
etmesiyle hızlanır. Kedi İnsanları iç savaşlar, cehalet ve bencillik nedeniyle
zayıflamıştır. Liderler teslim olur ve 'Kısa Boylu İnsanlar', teslim olanları
sopalarla öldürür. Kurtulanlar kendi aralarında çatışarak birbirlerini öldürür;
son iki Kedi İnsanı bile birbirini ısırıp öldürür.
20. Lao She'nin kişisel hayatında
hangi trajik olayla karşılaşmıştır ve bu olay, "Kedi Gezegeni"nin
genel havasıyla nasıl bir ilişki içindedir?
Cevap: Lao She, 1966 yılında Taiping gölüne atlayarak intihar etmiştir. Bu
trajik son, "Kedi Gezegeni"nin karamsar, kasvetli ve anti-ütopyacı
havasıyla ilişkilidir.
